Fidan'dan İstanbul Zirvesi Değerlendirmesi: Format Henüz Netleşmedi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya'da düzenlenen NATO Gayriresmi Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde TRT Haber'e önemli açıklamalarda bulundu. Fidan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile NATO toplantısının ardından bir araya geleceğini duyurdu.

Toplantının önemine vurgu yapan Fidan, Türkiye'nin ev sahipliğinin görüşmeleri daha da kıymetli kıldığını ifade etti. NATO Gayriresmi Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda, Haziran ayında Lahey'de yapılacak NATO Liderler Zirvesi'nin hazırlıklarının ele alınacağını belirtti.

"KÜLFET PAYLAŞIMI" GÜNDEMDE

Fidan, NATO'nun gündemindeki önemli konulardan birinin de ABD'nin uzun süredir itiraz ettiği "külfet paylaşımındaki" oranların belirlenmesi olduğunu söyledi. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın bu konuya dikkat çektiğini hatırlattı.

Avrupa güvenlik mimarisinin de bu durumdan etkilendiğini belirten Fidan, hem Avrupa Birliği'nin (AB) hem de NATO'nun geliştirdiği inisiyatifler ve üye ülkelere belirlediği yeni parametreler olduğunu ifade etti.

Parametrelerin ve savunma harcamaları limitlerinin ne olacağı, müttefikler arasındaki savunma işbirliği konularındaki yaptırımların kaldırılması ve ihtilaflı alanların çözülmesi gibi konuların önemli gündem maddeleri olduğunu aktardı.

"GAZZE'DEKİ SOYKIRIM BAŞTA OLMAK ÜZERE BÜTÜN KONULARI TARTIŞACAĞIZ"

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi konusunun da ele alınacağını belirten Fidan, "Türkiye olarak biz, bölgemizde olan, transatlantik güvenliğini de doğrudan etkileyen başta Gazze'deki savaş ve soykırım olmak üzere diğer bütün konuları masa etrafında tartışacağız" dedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmeye değinen Fidan, Rutte'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da kabul edildiğini ve NATO-Türkiye ilişkilerinin stratejik çerçevesinin ortaya konduğunu söyledi.

Fidan, Rutte ile yaptığı çalışma yemeğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çizilen stratejinin detaylı bir şekilde ele alındığını belirtti. İttifak'ın ortak konularının Türkiye için hassas olan yönlerini, NATO-Türkiye ilişkilerini ve NATO üyesi ülkelerle Türkiye arasındaki ilişkileri görüştüklerini kaydetti.

"İNANILMAZ DERECEDE YOĞUN BİR DİPLOMASİ TRAFİĞİ VAR"

Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da Rusya-Ukrayna arasında yapılacak barış müzakereleri hakkındaki soruya yanıt veren Fidan, "Şu anda inanılmaz derecede yoğun bir diplomasi trafiği var" dedi.

Fidan, "Birçok taraf birbiriyle görüşme halinde. Yarın İstanbul'da yapılması planlanan görüşmeler var. Belli olan heyetler var, belli olmakta olan heyetler var. Hâlâ kesin format netleşmiş değil" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin başından beri Ukrayna'daki savaşın bitmesi yönünde çabalar harcadığını hatırlatan Fidan, öte yandan Türkiye'nin Gazze, Afrika ve bölgedeki savaşların ve tüm gerginliklerin bitmesini, daimi ve kalıcı barışın gelmesini istediğini vurguladı.

"GELDİĞİMİZ NOKTA İTİBARIYLA BİRAZ DAHA UMUTLUYUM"

İstanbul’da yapılacak müzakerelere değinen Fidan, "Amerikan heyeti İstanbul'a geliyor, Rus heyeti İstanbul'a gelecek. Ukrayna Dışişleri Bakanı (Andrii Sybiha) ile bugün sizinle yapacağım görüşmeden sonra tekrar bir araya geleceğim. Yoğun bir trafik var" ifadelerini kullandı.

Fidan, halihazırda tarafların pozisyonlarını uyumlaştırmaya çalıştığını belirterek "Bunu da anlayışla karşılıyoruz açıkçası. Çünkü herkesin kendi tabanı var, koruması gereken ama bizim için önemli olan stratejik hedef, ateşkesin bir an önce olması ve sistemli barış müzakerelerine başlanması. Bu bölgemiz için çok elzem bir husus" diye konuştu.

Müzakerelerden umutlu olup olmadıklarının sorulması üzerine Fidan, şunları kaydetti:

"Ben geldiğimiz nokta itibarıyla biraz daha umutluyum. 'Ben bu savaşı durdurmak istiyorum' niyeti önemli ama modaliteler var ve güven tesis edilmesi gerekiyor. İki tarafı yalnız bıraktığınız zaman güven tesisi biraz zor. Onun için kredisi yüksek, güvenilebilir aktörlerin devrede olması gerekiyor. Türkiye de bu aktörlerden şüphesiz başta gelenlerinden biri."

"TRUMP, CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'IN TALEBİNE OLUMLU YAKLAŞTI"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmelerine işaret ederek ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'ye yönelik yaptırımları kaldırdığını açıklamasına ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik çabalarını yönlendiren bir vizyon olduğunu söyledi.

Bölgede başta Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkenin olumlu rol oynadığını ve bu ülkelerle koordineli çalıştıklarını dile getiren Fidan, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin yoğun diplomatik temas içerisinde olduğunu ve yeni yönetimin yürüttüğü diplomasinin dünyada olumlu karşılandığını kaydetti.

Fidan, Suriye'deki halkın geri dönüşünü sağlamak ve ekonomiyi ayağa kaldırmak için devrik Beşar Esad döneminde konulan yaptırımların kaldırılmasının önemini vurgulayarak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Trump ile yaptığı görüşmelerde, Gazze'deki savaşa yönelik endişeleri ve Suriye'deki durumun iyileştirilmesi için ortak çalışma konularını gündeme getirdiğini aktardı.

Trump'ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talebine olumlu yaklaştığını belirten Fidan, "Suriye'de Türkiye'nin oynadığı yapıcı rolün takdir ediliyor olması önemli. Bu aslında bir güven meselesi. Aynı zamanda bize de uluslararası toplum tarafından da yüklenen bir sorumluluk" diye konuştu.

Fidan, Türkiye-ABD-Suudi Arabistan-Suriye dörtlü toplantısının olumlu geçtiğini paylaşarak görüşmeyi "tarihi" olarak nitelendirdi.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio ve Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani ile yarın NATO Dışişleri Gayriresmi Toplantısı'ndan sonra bir araya geleceklerini açıklayan Fidan, "Liderlerin çerçevesini çizdiği, uzlaştığı o mutabakatın detayını nasıl ilerleteceğiz, onunla ilgili çalışmalarımız olacak" dedi.

Fidan, yaptırımların bir an önce resmen kaldırılmasıyla Suriye'ye yatırımların artmasını umduklarını söyledi.